Bijwerkingen van creatine: wat klopt er wel en niet?

Door Creatine Today · 7 wetenschappelijke bronnen · Redactioneel beleid (English)

Creatine is beter onderzocht dan bijna elk ander supplement in de winkel. In het kort: bij 3 tot 5 g zuiver monohydraat per dag bestaan de meeste "bijwerkingen" waar mensen zich zorgen over maken niet bij gezonde mensen, of ze ontstaan doordat er iets misgaat (te veel te snel, een goedkoop product, te weinig water). Dit is wat het onderzoek echt zegt, bewering voor bewering.

Laatst bijgewerkt op 12 oktober 2026 · 7 min leestijd

Je gaat hier vaak "eigenlijk niet" lezen. Dat komt niet doordat de wetenschap samenspant om supplementen te verkopen. Het komt doordat de meeste enge verhalen over creatine teruggaan op een paar casusbeschrijvingen en één kleine studie uit 2009 die steeds opnieuw wordt aangehaald (Longobardi 2023; Antonio 2021).

Het standpunt van de International Society of Sports Nutrition (ISSN) over creatine uit 2017 vermeldde dat er meer dan 1.000 studies naar zijn gedaan, en concludeerde dat creatinesuppletie "geen nadelige gezondheidsrisico's" met zich meebrengt in de onderzochte groepen en het effectiefste prestatieverhogende voedingssupplement is dat er bestaat (Kreider 2017). Een vervolgoverzicht uit 2021 van dezelfde groep, over veelvoorkomende misverstanden, kwam tot dezelfde conclusies over veiligheid (Antonio 2021). Dat is het uitgangspunt. Hieronder bespreek ik de specifieke zorgen, in volgorde van hoe vaak ze opduiken.

Is creatine slecht voor je nieren?

Deze komt als eerste, omdat mensen er het meest van in paniek raken. De redenering gaat meestal zo: creatine verhoogt creatinine, creatinine is een nierwaarde, dus creatine beschadigt je nieren.

Het probleem zit in de tweede stap. Creatinine is een afbraakproduct van creatine. Neem je meer creatine, dan maak je meer creatinine. Dat verschijnt bij een gewoon bloedonderzoek als "verhoogd creatinine", wat artsen hebben geleerd te lezen als een mogelijk nierprobleem. Dat is het niet. Het is een direct en voorspelbaar gevolg van suppletie (Longobardi 2023; Naeini 2025).

Studies die de echte nierfunctie meten (gemeten glomerulaire filtratiesnelheid, cystatine C, eiwit in de urine) bij gezonde mensen die creatine nemen, vonden geen nadelige effecten (Longobardi 2023), en het standpunt meldt dat hoeveelheden tot 30 g per dag tot 5 jaar lang goed worden verdragen (Kreider 2017). Een systematisch overzicht met meta-analyse uit 2025 vond een kleine stijging van het creatinine in het bloed, maar geen significante verandering in de GFR door suppletie (Naeini 2025). Heb je al een nierziekte of krijg je dialyse, overleg dan met je arts voordat je begint. Voor alle anderen laat het bewijs zien dat je nieren het prima doen.

Laat je bloed prikken? Vertel je arts dat je creatine neemt. Anders ziet die een verhoogd creatinine en volgt er extra onderzoek dat toch normaal uitvalt. Weet je arts het vooraf, dan is het geen probleem.

Is creatine slecht voor je lever?

Achter de zorg over de lever zit nog minder. In een studie die specifiek de veiligheid testte, lieten American footballspelers op de universiteit die 21 maanden lang 5–10 g per dag namen geen klinisch relevante verschillen zien met niet-gebruikers in leverenzymen of andere bloedwaarden (Kreider 2017). Dit verhaal heeft in het onderzoek eigenlijk geen poot om op te staan.

Krijg je haaruitval van creatine?

De angst voor haaruitval komt van één studie uit 2009 bij 20 rugbyspelers op de universiteit (van der Merwe 2009). Die mat DHT (dihydrotestosteron, een hormoon dat een rol speelt bij mannelijke kaalheid) voor en na 7 dagen laden met creatine, gevolgd door 14 dagen onderhoud. DHT steeg ongeveer 56 procent na het laden en bleef tijdens het onderhoud zo'n 40 procent boven het beginniveau (van der Merwe 2009).

Twee problemen. Ten eerste heeft de studie nooit haaruitval gemeten. Ze mat een hormoon dat alleen tot kaalheid leidt bij mensen met haarzakjes die daar genetisch gevoelig voor zijn (Antonio 2021). Ten tweede heeft geen enkele latere studie zelfs de DHT-uitkomst herhaald. Het ISSN-overzicht van misverstanden uit 2021 concludeerde dat het bewijs niet laat zien dat creatine DHT verhoogt of haaruitval veroorzaakt (Antonio 2021), en een gerandomiseerde gecontroleerde studie uit 2025 die haargroei direct volgde, vond over 12 weken geen effect op DHT of op welke maat voor haargroei dan ook (Lak 2025).

Ben je genetisch vatbaar voor mannelijke kaalheid, dan verlies je waarschijnlijk haar, met of zonder creatine. Ben je dat niet, dan is het uiterst onwaarschijnlijk dat creatine het proces in gang zet. De angst voor haaruitval is een 17 jaar oud spelletje doorfluisteren.

Opgeblazen gevoel en vocht vasthouden

Creatine zorgt wel voor vochtretentie, vooral in de eerste dagen. Een laadfase van 20 g per dag gedurende 5–7 dagen voegt meestal 1 tot 3 kg lichaamsgewicht toe, vooral water (Antonio 2021). Het belangrijke onderscheid is wat dat gewicht is. Creatine trekt water mee de spiercellen in, en dat water is niet hetzelfde als vet. Trainingsstudies van 5 tot 10 weken vonden geen toename van het totale lichaamswater (Antonio 2021). Het "opgeblazen" uiterlijk waar de meeste mensen bang voor zijn, een pafferig gezicht en een zachte uitstraling, is dus niet wat de studies beschrijven.

Wat mensen soms een opgeblazen gevoel noemen, zijn eigenlijk maag-darmklachten. Die komen vaker voor bij grote losse porties: in een studie bij 59 voetballers meldde 55,6 procent van wie 10 g in één keer nam diarree, tegenover 28,6 procent van wie twee porties van 5 g nam (Ostojic 2008). De dagelijkse hoeveelheid verdelen, het bij een maaltijd nemen of de laadfase overslaan helpt meestal.

Sommige mensen merken ook dat het ene product hun maag van streek maakt en het andere niet. Geeft één merk krampen, probeer dan zuiver monohydraat van een andere fabrikant voordat je opgeeft.

Krijg je kramp of uitdroging van creatine?

Dit is de meest duidelijk onjuiste van de bekende angsten. Begin jaren 2000, met weinig gegevens, adviseerde het American College of Sports Medicine mensen die op hun gewicht letten of hard trainen in de hitte om creatine te vermijden (Antonio 2021). De zorg was dat creatine water de spiercellen in trekt, waardoor er minder water overblijft voor temperatuurregeling tijdens inspanning in de warmte.

Het echte onderzoek, gedaan na die eerste schrik, wees de andere kant op. Bij American footballspelers op de universiteit hadden creatinegebruikers minder kramp, hitteklachten en uitdroging dan niet-gebruikers, en studies naar inspanning in de hitte vonden geen schade aan de temperatuurregeling (Kreider 2017; Antonio 2021). Zowel het ISSN-standpunt uit 2017 als het overzicht van misverstanden uit 2021 concludeerde dat het bewijs het idee niet bevestigt dat creatine uitdroging of spierkramp veroorzaakt. Het wijst eerder de andere kant op (Kreider 2017; Antonio 2021).

Drink gewoon normale hoeveelheden water. Creatine droogt je niet uit.

Maag-darmklachten

Dit is de enige echte bijwerking waar de meeste mensen mee te maken krijgen, en hij hangt samen met de portiegrootte. In de voetbalstudie hierboven gaven twee porties van 5 g per dag niet meer maagklachten dan een placebo, terwijl één portie van 10 g het aantal gevallen van diarree verhoogde (Ostojic 2008). De ISSN vond geen bewijs dat creatine in de onderzochte hoeveelheden over het geheel genomen meer maagklachten geeft (Kreider 2017).

Oplossingen, op volgorde:

  1. Sla de laadfase over. Studies zonder laadfase gebruikten 3 tot 5 g per dag, zonder grote porties.
  2. Neem het bij een maaltijd en met een vol glas water.
  3. Verdeel de dagelijkse hoeveelheid over kleinere porties. Twee porties gaven minder diarree dan één grote (Ostojic 2008).
  4. Wissel van merk. Producten verschillen, dus zuiver monohydraat van een andere fabrikant is het proberen waard.

Wisselwerking met medicijnen

Er is weinig onderzoek naar creatine in combinatie met specifieke medicijnen, dus twee situaties zijn het waard om met een arts te bespreken. Neem je elke dag NSAID-pijnstillers (zoals ibuprofen) of een ander middel dat de nieren beïnvloedt, noem creatine dan bij je volgende controle. Gebruik je medicijnen voor diabetes, weet dan dat creatine in combinatie met beweging bij mensen met diabetes type 2 de bloedsuikerregulatie verbeterde in een studie van 12 weken (Kreider 2017). Voor de meeste mensen is geen van beide een reden om af te haken. Het is gewoon goed om het bij een controle te noemen.

Wie kan beter geen creatine nemen?

Een kort lijstje:

Voor alle anderen heeft creatine, in de 3 tot 5 g per dag die studies gebruikten, een van de schoonste veiligheidsprofielen van alle supplementen (Kreider 2017; Antonio 2021). Dat is geen marketing. Dat is wat het onderzoek laat zien.

Bronnen

  1. Kreider RB, Kalman DS, Antonio J, et al. (2017). International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14:18. doi:10.1186/s12970-017-0173-z · PubMed
  2. Antonio J, Candow DG, Forbes SC, et al. (2021). Common questions and misconceptions about creatine supplementation: what does the scientific evidence really show? Journal of the International Society of Sports Nutrition, 18(1):13. doi:10.1186/s12970-021-00412-w · PubMed
  3. van der Merwe J, Brooks NE, Myburgh KH (2009). Three weeks of creatine monohydrate supplementation affects dihydrotestosterone to testosterone ratio in college-aged rugby players. Clinical Journal of Sport Medicine, 19(5):399–404. doi:10.1097/JSM.0b013e3181b8b52f · PubMed
  4. Lak M, Forbes SC, Ashtary-Larky D, et al. (2025). Does creatine cause hair loss? A 12-week randomized controlled trial. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 22(sup1):2495229. doi:10.1080/15502783.2025.2495229 · PubMed
  5. Naeini EK, Eskandari M, Mortazavi M, et al. (2025). Effect of creatine supplementation on kidney function: a systematic review and meta-analysis. BMC Nephrology, 26(1):622. doi:10.1186/s12882-025-04558-6 · PubMed
  6. Longobardi I, Gualano B, Seguro AC, et al. (2023). Is it time for a requiem for creatine supplementation-induced kidney failure? A narrative review. Nutrients, 15(6):1466. doi:10.3390/nu15061466 · PubMed
  7. Ostojic SM, Ahmetovic Z (2008). Gastrointestinal distress after creatine supplementation in athletes: are side effects dose dependent? Research in Sports Medicine, 16(1):15–22. doi:10.1080/15438620701693280 · PubMed

Veelgestelde vragen

Is creatine slecht voor je nieren?
Nee, niet bij gezonde mensen. Tientallen studies vonden bij normale hoeveelheden geen nadelig effect op de nierfunctie. Wat wel verandert, is creatinine, een gangbare nierwaarde, die verhoogd kan lijken omdat creatine erin wordt omgezet. Dat is een vals alarm voor nierschade, geen echte schade.
Krijg je haaruitval van creatine?
Waarschijnlijk niet. De bewering over haaruitval komt van één studie uit 2009 die DHT mat, een hormoon dat met mannelijke kaalheid samenhangt, en geen echte haaruitval. Geen enkele vervolgstudie heeft zelfs de DHT-uitkomst herhaald.
Krijg je een opgeblazen gevoel van creatine?
Creatine trekt extra water de spieren in, wat tijdens een laadfase 1 tot 3 kg lichaamsgewicht kan toevoegen. Een opgezette, ongemakkelijke buik is iets anders: dat zijn meestal maagklachten door een grote losse portie, wat het vaakst voorkomt tijdens het laden. Studies met 3 tot 5 g per dag melden het zelden.
Krijg je kramp of uitdroging van creatine?
Eigenlijk het omgekeerde. Meerdere studies bij sporters vonden dat creatinesuppletie kramp en hitteletsel juist verminderde. De mythe kwam voort uit het idee dat creatine water de spiercellen in trekt, wat iemand opvatte als uitdrogend. Het onderzoek ondersteunt dat niet.
Is creatine veilig op lange termijn?
Ja. Studies hebben creatinegebruikers tot 5 jaar gevolgd, zonder nadelige effecten bij gezonde mensen. De International Society of Sports Nutrition beschouwt het als een van de best onderzochte en veiligste supplementen die er zijn.
Startscherm van Creatine Today met de dagreeks en de inname van vandaag

Innemen is makkelijk. Onthouden is het lastige deel.

Creatine Today is een gratis creatinetracker voor iPhone en Android. Eén herinnering per dag en een zichtbare reeks maken dag 40 net zo makkelijk als dag 1.

Download in de App StoreOntdek het op Google Play

Gratis te downloaden. Pro is optioneel.